Patuloy ang alitan ng Pilipinas at China sa South China Sea, kung saan inakusahan kamakailan ang Chinese Navy helicopter ng pangha-harass sa mga Pilipinong mangingisda. Nagpalitan ng pahayag ang mga opisyal ng dalawang bansa, at sinabi ng panig ng Pilipinas na mahirap makipag-usap sa isang awtoritaryanong rehimen.
Noong ika-2 ng Disyembre, nag-post si Jay Tarriela, tagapagsalita ng Philippine Coast Guard, ng isang video sa social media platform na X. Ipinakita rito ang isang helikopter ng Chinese People’s Liberation Army Navy na mababang lumipad sa itaas ng isang kahoy na bangka ng mga Pilipinong mangingisda.
Ayon kay Tarriela, naganap ang insidente noong huling bahagi ng Nobyembre malapit sa Scarborough Shoal. Nasa lugar ang hindi bababa sa 20 bangka ng mga Pilipinong mangingisda, at sinasabing ang layunin ng China ay takutin ang mga mangingisda ng Pilipinas.
Dagdag pa niya, agad nagpadala ng dalawang barko ang Philippine Coast Guard upang protektahan ang mga mangingisda, ngunit ang mga ito ay sinundan din ng Chinese Coast Guard vessels.
Samantala, sa isang press conference sa Beijing noong ika-2 ng Disyembre, sinabi ni Lin Jian, tagapagsalita ng Chinese Foreign Ministry, na hindi tugma sa katotohanan ang pahayag ng Pilipinas. Aniya, may "hindi mapag-aalinlangang" soberanya ang China sa Spratly Islands at mga kalapit na karagatan, at ang ginagawa ng China ay lehitimong pagpapatupad ng batas.
Subalit, agad na tumugon si Tarriela na ang Scarborough Shoal ay 138 nautical miles lamang ang layo mula sa Palawan, at ito ay nasa loob ng 200-nautical mile exclusive economic zone (EEZ) ng Pilipinas. Idiniin niya na may karapatan ang mga Pilipinong mangingisda na mangisda sa lugar, at bilang isa sa mga bansang lumagda sa United Nations Convention on the Law of the Sea (UNCLOS), dapat alam ng China ang mga kaukulang alituntunin.
Ngayong ika-3 ng Disyembre, muling nag-post si Tarriela sa X: "Napakahirap makipag-usap tungkol sa karapatang pantao at kalayaan sa isang awtoritaryanong rehimen."
Samantala, sa panayam ng GMA Television sa ilang mangingisda, sinabi ng isang mangingisda na madalas silang hinaharass ng mga taga-China sa South China Sea. Sa isang insidente, dalawang bangka ng Pilipinas ang tumaob dahil sa masamang panahon, ngunit hindi umano tinulungan ng Chinese Coast Guard. Isa pang mangingisda ang nagsabing ang Chinese Coast Guard ay gumagamit ng malalakas na water cannon para paalisin sila, sinasabing, "Bumalik kayo sa Pilipinas."
Ipinapahayag ng Pilipinas, batay sa UNCLOS, na may karapatan ito sa eksklusibong paggamit ng mga likas na yaman sa loob ng 200-nautical mile EEZ. Samantala, iginiit ng China ang kanilang "historical claim" sa halos buong South China Sea, na nagdudulot ng overlapping claims sa karagatan at mga paulit-ulit na tensyon sa dagat.
Noong Agosto hanggang Setyembre, umakyat ang tensyon sa pagitan ng dalawang bansa. Sinabi ng Pilipinas na paulit-ulit na binangga ng mga barko ng China ang mga barko ng Pilipinas, ginamitan ng high-pressure water cannons, at pinaulanan ng flares ang flight path ng mga Philippine patrol aircraft. Bagaman nagkaroon ng bilateral consultations noong Setyembre, nabawasan ang pisikal na banggaan, ngunit patuloy ang palitan ng mga maaanghang na pahayag mula sa magkabilang panig.