Nilagdaan ni US President Donald Trump ang isang executive order na nagkakansela sa karapatan ng mga batang ipinanganak sa US na awtomatikong maging mamamayan, na nauwi sa maraming kaso sa korte. Noong ika-23, isang federal judge ang naglabas ng pansamantalang restraining order na may bisa sa loob ng 14 na araw upang pigilan ang pagpapatupad ng naturang kautusan. Tinawag ng hukom ang executive order na "lantaran na labag sa konstitusyon."
Pag-upo ni Trump sa pwesto, agad niyang nilagdaan ang kautusang ito na nagtatanggal sa birthright citizenship. Agad itong kinontra ng 22 estado at mga human rights organizations. Sa isang partikular na kaso na isinampa ng Arizona, Oregon, Illinois, at Washington, iniutos ni Federal Judge John Coughenour noong ika-23 na pansamantalang itigil ang implementasyon ng kautusan.
Ayon sa mga ulat ng NBC at iba pang media outlets, matapos ang 25 minutong pagdinig, sinabi ni Coughenour na, "Ito ay isang lantaran na labag sa konstitusyon."
Ang executive order ni Trump ay naglilimita ng birthright citizenship sa mga anak lamang ng mga mamamayan at green card holders. Gayunpaman, malinaw na nakasaad sa ika-14 na Amendments ng Konstitusyon ng US na, "Ang sinumang ipinanganak o naturalisado sa Estados Unidos, at nasa ilalim ng hurisdiksyon nito, ay mamamayan ng Estados Unidos at ng estado kung saan sila naninirahan." Ayon kay Coughenour, ang pahayag ng mga abogado na ang kautusan ay konstitusyonal ay "hindi kapani-paniwala."
Samantala, sinabi naman ng mga abogado ng Department of Justice na ang kautusan ay bahagi ng pagsisikap ni Trump na resolbahin ang "sirang sistema ng imigrasyon" ng bansa at ang patuloy na krisis sa southern border.
Sa mga dokumento ng korte, sinabi ng abogado ng Department of Justice na si Brad Rosenberg na maraming historical evidence ang nagpapakita na ang mga anak ng mga dayuhang hindi residente ay nasa ilalim ng hurisdiksyon ng ibang gobyerno at hindi ng US. Dahil dito, hindi umano sila kwalipikado para sa citizenship ayon sa konstitusyon.
Gayunpaman, iginiit ng mga abogado ng apat na estado na walang binigay na kapangyarihan sa presidente, mga federal na ahensya, o sinuman upang magtakda ng kundisyon sa citizenship ng mga ipinanganak sa US.
Sinabi rin ng mga abogado ng mga nagrereklamo na kung walang pansamantalang restraining order, ang mga batang ipinanganak sa apat na estado ay agad na maituturing na undocumented at maaaring harapin ang deportation o pagkakulong. Maaari rin silang maging stateless, mawalan ng karapatan sa malayang paglalakbay, at mahirapang mag-renew ng kanilang legal na dokumento tulad ng Social Security Number (SSN) o legal na trabaho habang lumalaki.
Sa ngayon, 22 estado at iba’t ibang human rights organizations ang nagsampa ng kaso laban sa kautusan. Sinabi ng administrasyong Trump na ang kautusan ay ilalapat lamang sa mga ipinanganak matapos ang petsang epektibo ng kautusan, na nakatakdang ipatupad sa Pebrero 19.
Ang kasong ito ay malamang na mauwi sa desisyon ng Korte Suprema.