Noong ika-8 ng Abril, nagkaloob ang pamahalaan ng Australia ng 20 drone system at mga kaugnay na pagsasanay sa Philippine Coast Guard (PCG) upang tulungan ang Pilipinas na palakasin ang kakayahan nitong mapanatili ang seguridad sa karagatan at higit pang palalimin ang ugnayang estratehiko ng dalawang bansa.
Ginawa ang seremonya ng donasyon sa isang baybaying bahagi ng bayan ng Mariveles, lalawigan ng Bataan, na nasa tapat ng Maynila sa kabilang panig ng Look ng Maynila. Ang kabuuang halaga ng 20 drone system at mga kasamang pagsasanay ay nasa 34 milyong piso (katumbas ng humigit-kumulang 19.62 milyong NT dollars).
Ayon kay Hae Kyong Yu, embahador ng Australia sa Pilipinas, nakatuon ang Australia na tulungan ang estratehikong kaalyado nitong Pilipinas sa pagpapalakas ng kakayahan sa seguridad-maritime, pagsuporta sa internasyonal na batas, at pamamahala ng yamang-dagat.
Aniya, ang 20 drone system ay binubuo ng mga modelong pangmaikli, panggitna, at pangmahabang distansya, na partikular na pinili upang angkop sa kalagayan sa operasyon sa Pilipinas.
Sinabi naman ni Ronnie Gil Gavan, pinuno ng Philippine Coast Guard, na ang mga drone na ito ay isasama sa drone squadron ng kanilang Aviation Force upang mapalawak ang saklaw ng operasyon at pagmamanman ng mga barko ng PCG at mapabuti ang kakayahan nitong makita at masubaybayan ang mga kaganapan sa karagatan.
Binanggit pa niya na makatutulong ang mga drone upang makatipid sa paggamit ng gasolina ng mga barko at mapababa rin ang panganib na kinakaharap ng mga tauhan sa aktwal na mga misyon.
Ipinadala na rin ng Australia ang ilang eksperto sa drone sa Pilipinas upang sanayin ang 30 miyembro ng drone squadron ng PCG sa loob ng apat na araw.
Ang pagbibigay ng drone system ay bahagi ng civil maritime cooperation project ng Australia at Pilipinas. Kabilang pa sa mga proyektong ito ang pagkukumpuni ng mga barko, scholarship para sa graduate studies, pagsasanay sa operasyon, pangangalaga sa karagatan, at taunang kurso tungkol sa batas-pandagat.
Noong 2024, nilagdaan ng Australia at Pilipinas ang isang “Memorandum of Understanding sa Pinalakas na Kooperasyong Maritima” kung saan nagkasundo ang dalawang bansa na paigtingin ang kanilang kooperasyong sibil sa dagat. Ayon kay Yu, sa pagitan ng 2025 at 2029, madodoble ang pondo para sa mga proyektong ito at aabot sa 649 milyong piso.
Ang Taiwan, China, Pilipinas, Vietnam, Indonesia, Malaysia, at Brunei ay may kanya-kanyang pag-angkin sa kabuuan o bahagi ng South China Sea. Sa mga nakaraang taon, lalong tumitindi ang tensyon sa pagitan ng Pilipinas at China kaugnay ng mga sigalot sa karagatang ito.
Noong ika-8 ng Abril, inanunsyo ng Armed Forces of the Philippines na noong Marso, humigit-kumulang 40 barko ng China Coast Guard at hukbong dagat ng China ang pumasok sa bahagi ng karagatan na inaangkin ng Pilipinas.
Ayon kay Jay Tarriela, tagapagsalita ng Philippine Coast Guard, noong ika-6 at ika-7 ng Abril, ilang ulit na tinangkang banggain ng Chinese Coast Guard vessel no. 3302 ang mga barko ng PCG sa karagatan ng Zambales.
Ang karagatang sakop ng Zambales ay malapit sa Scarborough Shoal (kilala rin bilang Panatag Shoal o Bajo de Masinloc).