Ayon sa ulat ng AFP, noong ika-30 ng buwan, ang Pilipinas at New Zealand ay pumirma ng isang kasunduan na nagpapahintulot sa pag-deploy ng mga pwersang militar sa isa't isa nilang mga teritoryo. Layunin ng hakbang na ito na palakasin ang seguridad sa harap ng "lumalalang" estratehikong kapaligiran.
Ang kasunduan para sa pagbisita ng mga pwersang militar ay ang pinakabago sa isang serye ng mga kasunduan ng Maynila, habang patuloy itong humaharap sa tensyon sa South China Sea laban sa Beijing.
Ang China ay nag-deploy na ng mga navy at coast guard vessels upang pigilan ang Pilipinas na makapasok sa mga importanteng isla at mga coral reefs sa South China Sea, isang mahalagang strategic waterway. Ipinagpapalagay ng Beijing na mayroong soberanya sa halos buong South China Sea, kahit na tinutulan ng isang international ruling ang kanilang mga claims.
Sinabi ni New Zealand Defense Minister Judith Collins na ang kasunduan ay nagpapakita ng pangako mula sa kanilang bansa sa harap ng mga panganib sa "international rule-based order."
Ayon kay Collins, "Tulad ng sinabi ng aming punong ministro, ang New Zealand ay naghahangad ng proteksyon at pagpapalago ng aming mga interes sa Indo-Pacific region, at makakamtan lamang namin ito kung magsasama-sama kami ng aming mga kasosyo."
Idinagdag pa niya na "talaga naming naiintindihan na ang estratehikong kapaligiran ay patuloy na lumalala."
Samantala, sinabi naman ni Philippine Defense Minister Gilberto Teodoro, "May mga bansa na sumusunod sa internasyonal na batas, at may mga bansa na nais itong baguhin."
Tinukoy niya ang "nine-dash line" ng China bilang isang halimbawa ng hindi katanggap-tanggap na paraan ng pagpapaliwanag ng kanilang pag-aangkin sa buong South China Sea.
Aniya, "Kailangan nating labanan ang ganitong uri ng hindi katanggap-tanggap na kilos." Dagdag pa niya, ang Maynila at Wellington ay magtutulungan patungo sa "military-to-military training."
Ang Pilipinas ay nakipagpirma na ng kasunduan sa mga militar ng Estados Unidos, Australia, at Japan. Ayon kay Teodoro, inaasahan nilang "malapit" na nilang pipirmahan ang isang katulad na kasunduan sa Canada.
Pagpapalakas ng Impluwensiya
Ang New Zealand, na may populasyong mahigit 5 milyong tao, ay binatikos nitong mga nakaraang taon dahil sa pagiging mahinahon sa posisyon nito laban sa China, at ang pagiging prayoridad ng kanilang ugnayan sa kalakalan kaysa sa mga alalahanin ng seguridad mula sa kanilang mga kaalyado.
Gayunpaman, ang Punong Ministro ng New Zealand na si Christopher Luxon ay naglunsad ng isang malaking reporma sa militar ngayong buwan, kung saan naglalaan ng malaking pondo sa mga missiles, cybersecurity, at drones, at ipinahayag na oras na para ang New Zealand ay "magkaroon ng impluwensiya."
Bago ang pirmahan ng kasunduan sa pagbisita ng mga pwersang militar, ang Punong Ministro ng Japan na si Shigeru Ishiba ay nangako sa isang pulong kay Philippine President Ferdinand Marcos Jr. na palalakasin ang ugnayang pang-seguridad sa Pilipinas.