Noong ika-7 ng Mayo, binatikos ng Pilipinas ang isang barkong pandagat ng Tsina na isinagawa umano ang isang “mataas na panganib” na operasyon malapit sa pinag-aawayang Huangyan Island (Scarborough Shoal). Ito ay isang bihirang insidente na kinasasangkutan ng mga barkong pandigma ng dalawang bansa.
Ang Huangyan Island ay isang tatsulok na bahura at kadena ng mga bato sa pinagtatalunang bahagi ng South China Sea. Simula noong 2012, nang agawin ito ng Tsina mula sa Pilipinas, naging sentro ito ng matinding alitan sa pagitan ng dalawang bansa.
Ayon sa militar ng Pilipinas, naganap ang insidente noong ika-5 ng Mayo sa layong humigit-kumulang 11.8 nautical miles sa timog-silangan ng Huangyan Island, habang isinasagawa ng Pilipinas at Estados Unidos ang isang magkasanib na ehersisyong militar. Sinisisi ng Beijing ang naturang ehersisyo na nagpapalala raw ng tensyon sa rehiyon.
Sinabi ni Rear Admiral Roy Vincent Trinidad ng Philippine Navy sa AFP (Agence France-Presse) na ang huling pagkakataon na nagkaroon ng ganitong engkuwentro sa pagitan ng mga barko ng dalawang bansa ay dalawang taon na ang nakalilipas, habang nagsasagawa ng resupply mission ang Pilipinas sa South China Sea.
Ayon kay Alexander Lopez ng National Maritime Council, “mapanganib na lumapit” ang barko ng Tsina sa isang barko ng Pilipinas.
Ikinuwento ni Lopez sa AFP na ang barko ng Tsina ay dumaan mismo sa harapan ng barkong pandigma na BRP Gregorio del Pilar (dating tinawag na Hacinto), sa layong mga 180 metro lamang. Wala aniya itong espasyo upang makaiwas o makapaghanda sa anumang emergency.
Dagdag pa ni Lopez, ang kasunod na barko ng Tsina ay nasa loob lamang ng 100 metrong layo mula sa barko ng Pilipinas.
Matagal nang nagpapatuloy ang tensyon sa pagitan ng Tsina at Pilipinas sa South China Sea. Kahit na may internasyonal na desisyong nagsasabing walang legal na batayan ang mga pag-aangkin ng Tsina, patuloy pa rin itong iginigiit ng Beijing, na inaangkin ang halos buong bahagi ng karagatang iyon.
Noong Hunyo ng nakaraang taon, naharang ng mga Chinese coast guard na may dalang mga kutsilyo, pamalo, at palakol ang resupply mission ng Philippine Navy sa Second Thomas Shoal, na nagresulta sa pagkakaputol ng hinlalaki ng isang Pilipinong sundalo.