Milyon-milyong Pilipino ang naghulog ng kanilang boto sa midterm elections noong ika-12 ng Mayo, isang halalan na malawakang tinuturing bilang isang plebisito sa matinding tunggalian sa pagitan ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. at ng bise-presidente na si Sara Duterte, na naharap sa impeachment.
Sa Maynila, ang mga manggagawa ay abala sa pagtatayo ng mga voting precinct noong ika-11 ng Mayo, kung saan ang halalan ay nagtakda ng mahigit 18,000 posisyon mula sa mga upuan sa Kamara ng mga Kinatawan hanggang sa mga kompetitibong posisyon sa pamahalaang lokal ng kabisera.
Ngunit ang maaaring magdulot ng malaking epekto sa 2028 na presidential election ay ang labanan para sa mga posisyon sa Senado. Ang labing-dalawang senadores na nahalal noong araw ng halalan ay naging kalahati ng jury sa impeachment trial ni Sara Duterte, na nakatakdang maganap sa Hulyo at maaaring magresulta sa kanyang permanenteng pagbabawal sa paghawak ng anumang pampublikong posisyon.
Ang matagal nang hindi pagkakasunduan ni Sara Duterte at ng kanyang dating kaalyadong si Ferdinand Marcos Jr. ay sumabog noong Pebrero, nang siya ay ma-impeach sa Kamara dahil sa mga akusasyong may kinalaman sa katiwalian at plano ng pagpatay kay Pangulong Marcos.
Isang buwan matapos ito, ang kanyang ama, si dating Pangulo Rodrigo Duterte, ay inaresto at dinala sa International Criminal Court (ICC) sa The Hague upang harapin ang mga kaso ng mga krimen laban sa sangkatauhan kaugnay ng kanyang marahas na anti-drug campaign.
Si Sara Duterte ay kailangang makakuha ng siyam na boto mula sa 24 na upuan sa Senado upang mapanatili ang kanyang mga pag-asa na tumakbo bilang presidente sa hinaharap.
Bago ang araw ng halalan, pitong mula sa mga top 12 na kandidato sa mga poll ay nakakuha ng pag-suporta mula kay Marcos, habang apat naman ang kaalyado ni Sara Duterte. Kasama sa mga ito ang kanyang kapatid na si Imee Marcos, at ang TV personality na si Camille Villar, na isinama sa listahan ng Partido PDP-Laban ng pamilya Duterte upang mapalawak ang mga alyansa at protektahan ang bise-presidente mula sa impeachment.
Noong ika-8 ng Mayo, nagsagawa si Sara Duterte ng kanyang huling rally sa Maynila kung saan muling itinaguyod ang posibilidad ng "malawakang" dayaan at inilarawan ang paglipat ng kanyang ama sa ICC bilang isang "pagdukot."
Sa kabila ng pagkaka-aresto sa The Hague, nanatili ang pangalan ni Rodrigo Duterte sa balota sa kanyang hometown na Davao City, kung saan naghahangad siyang maging alkalde muli. Ayon sa isang lokal na survey, inaasahang mananalo siya ng malaki.
Karahasan sa Halalan
Ang Philippine National Police (PNP) ay nasa heightened alert sa loob ng mahigit isang linggo, na may 163,000 pulis na ipinalabas upang magbantay sa mga voting precinct, magsuperbisa sa mga election officers, at magbantay sa mga checkpoints. Mayroon ding libu-libong mga sundalo, bombero, at iba pang mga ahensya ng gobyerno na na-deploy upang mapanatili ang kapayapaan, dahil kilala sa bansa ang matinding karahasan sa mga kompetitibong lokal na posisyon.
Ayon sa PNP, may mga insidente ng pamamaril bago ang araw ng halalan na nagresulta sa pagkamatay ng hindi bababa sa 16 katao, kabilang na ang isang kandidato sa konseho ng isang lungsod, isang poll worker, at isang barangay captain.
Isa sa mga kandidato sa konseho ang napatay noong ika-10 ng Mayo sa isang engkwentro sa mga miyembro ng armadong grupo sa Muslim Autonomous Region sa Mindanao, isang lugar na kilala sa mga karahasan kaugnay ng halalan.
Sa hilagang bahagi naman ng bansa, nahuli ang isang grupo ng mga lalaki sa Cebu airport na may bitbit na halagang 44.1 milyong piso (humigit-kumulang 800,000 dolyar), na labag sa mga batas ng halalan na naglalayong pigilan ang pagbabayad ng salapi para makuha ang boto. Ang dalawang insidente ay patuloy pang iniimbestigahan.